De androide (van Kuijk) en van Oeckelen (Dekkers) tijdens filmopnames in de tuin van het Princenhaags museum
De androide (van Kuijk) en van Oeckelen (Dekkers) tijdens filmopnames in de tuin van het Princenhaags museum (Foto: Alex De Vliegere)

Feestelijke filmpremière in Princenhage

Het Stedelijk Museum Breda en het Princenhaags museum organiseren op donderdag 23 mei een feestelijke filmpremière over het leven en de werken van de beroemde Bredanaar Cornelis Jacobus van Oeckelen.

Van Oeckelen werd in 1798 te Princenhage geboren als zoon van een orgelbouwer. De familie en dus ook Cornelis bouwde en onderhield kerkorgels in Breda en omgeving zoals de orgels van de Grote Kerk en de kerk in de Waterstraat. Ze verhuisden naar een pand aan de Grote Markt. Van Oeckelen had als hobby het vervaardigen van mechanische muziekinstrumenten. Vier jaar lang werkte hij aan zijn geheime project: de androïde klarinettist. Het was een levensgrote menselijke robot die klarinet kon spelen. Cornelis stak al zijn geld in het project en het resultaat mocht er zijn. De Bredasche Courant was indertijd lyrisch over zijn prestatie.

Na een succesvolle tournee door Nederland reisde hij met zijn gezin naar Nederlands-Indië en daarna naar de Verenigde Staten om ook daar op te treden met zijn ‘zesvoetig zoontje’, zoals hij zijn creatie noemde. De robot was gekleed in middeleeuwse troubadourskleding en hij speelde muziek van Beethoven en Von Weber. Van Oeckelen begeleidde zijn schepping op de piano. Zijn creatie was de eerste levensechte robot ter wereld die muziek kon spelen. Hij zette daarmee Princenhage op de kaart. Het publiek was zo onder de indruk van de androïde dat van Oeckelen de kleding aan de kant moest schuiven om te bewijzen dat het toch echt een robot was die de muziek speelde. Na een kleurrijk leven met veel ups en downs stierf Cornelis te New York in 1865.

De androïde belandde in een stoffig depot waar hij een eeuw bleef staan. Toen werd hij ontdekt door John Gaughan, een ontwerper en fabrikant van benodigdheden voor illusionisten die werkte met sterren als Michael Jackson, Alice Cooper en David Copperfield. Gaughan restaureerde de robot gedeeltelijk. Na 150 jaar keerde de androïde vorige zomer terug naar Nederland. Hij vormde een van de topstukken in de tentoonstelling ‘Robots love Music!’ die te zien was in museum Speelklok te Utrecht. Omdat het mechanisme defect is kan de robot geen muziek meer spelen.

Leo van Maaren en Frank Herrebout uit Amsterdam hebben de androïde in hun docudrama weer tot leven gebracht. De androïde (een rol van Chris van Kuijk) bespeelt in de film met verve zijn klarinet in een sfeervol 19e eeuws theater. De rol van Cornelis van Oeckelen wordt vertolkt door acteur Geert Dekkers. Hij heeft voor de film het karakter en de tijd waarin van Oeckelen leefde goed bestudeerd. De filmmakers werden bijgestaan door het Princenhaags museum. Zij wisten de locatie te traceren waar van Oeckelen zijn robot heeft gemaakt. De werkruimte was oorspronkelijk gesitueerd nabij de huidige begraafplaats, nabij de graven van familieleden van Vincent van Gogh. Er is gefilmd op de locaties waar van Oeckelen heeft geleefd en gewerkt.

Het wordt een speciale voorstelling omdat niet alleen de film wordt vertoond maar ook de muziek die de androïde speelde life wordt vertolkt door een pianist en klarinettist. Tevens gaat de muziekvideo in première waarin van Oeckelen en zijn androïde een werk van componist von Weber ten gehore brengen.

Locatie: Johanneskerk, Dreef 5, aanvang 19.30 uur. De entree is gratis.

Meer berichten