'Zwartboek adoptie' van Bredase schrijfster Eugenie Smits van Waesberge

'Zwartboek adoptie' vertelt het verhaal over tienduizenden verzwegen adopties in de vorige eeuw in Nederland. Van moeders die onvrijwillig en vaak onwetend toen een baby afstonden na decennia lang hierover gezwegen te hebben. Uit schaamte, uit onmacht en of omdat er toentertijd niet over gepraat mocht en kon worden.

De toedracht van verzwegen adopties gaat terug naar 1956 als in Nederland de adoptiewet wordt ingevoerd. Vanaf dan ontstaat er een hausse aan babyvraag door kinderloze echtparen. De zogeheten 'doorgangshuizen' zoals Moederheil in Breda en Huize De Bocht in Goirle, bieden jarenlang een tijdelijk onderdak aan ongehuwd jonge zwangere vrouwen. Daar stonden zij vaak onder informele dwang en onwetend, direct na de bevalling hun baby af. Volgens wetenschappelijke onderzoeken tussen 1956 en 1984 naar schatting 15.000 tot 25.000 baby's afgestaan.

Niet alleen voor de moeders toen, die afstand hadden gedaan van hun baby, gaf dit veel onbesproken leed. Decennia later gaan geadopteerden op zoek gaan naar hun onbekende biologische moeders en vaders. Voor hen wordt hun afkomst ook verzwegen: persoonsgegevens blijken niet toegankelijk of geheim zijn, of moedwillig spoorloos door hoger hand opgelegd, verdwenen te zijn.

,,Een staatscommissie zou zich moeten inspannen om te zorgen voor waarheidsvinding, erkenning van de belanghebbenden en het borgen van goede nazorg. Schaf adoptie als wettelijk instrument af. Geef pleegouders 'vervangend gezag', dat wil zeggen in plaats van een voogd'' (kinderrechter.

De schrijfster Eugénie Smits van Waesberghe, woonachtig in Breda, sprak voor haar boek ook vele deskundigen  die werkzaam zijn en waren bij adopties en vatte dit samen in ooggetuigendossiers. Zoals medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming. Een kinderrechter over haar dertig jaar civiel en strafrechtwerk in pijnlijke adoptiezaken. Evenals psychologen, therapeuten en jeugdhulpverleners, een priester en een directeur van een kindertehuis. Evenals de visies van historici en hoogleraren over hun feitelijke ervaringen en kennis over adopties door de tijd heen. Meer dan tweehonderd betrokkenen aan dit boek laten de inktzwarte rand om Nederlands' verzwegen adoptiegeschiedenis zien.

,,We kunnen het niet veranderen, maar het gaat erom dat we het erkennen en van de fouten leren'', aldus Eugénie Smits van Waesberghe.

 Eugénie Smits van Waesberghe (1965) studeerde aan de faculteit Sociale Wetenschappen en de Rechtenfaculteit van de Rijksuniversiteit Utrecht en is journalistiek onderzoeker, psychosociaal therapeut en coach. Deskundige is zij op het gebied van risicotaxatie, casusregie en het opstellen van veiligheidsplannen in complexe gezinssystemen en op het terrein van afstand, adoptie en hechting. Zelf is Eugénie kort na haar geboorte in Moederheil Breda onder dwang bij haar moeder weggenomen en ter adoptie in een pleeggezin geplaatst. Vijf jaar werkte Eugénie aan dit boek. Sinds 2018 is de schrijfster Eugénie Smits van Waesberghe door haar expertise gevraagd om zitting te nemen in de ministeriële werkgroep Binnenlandse afstand en adoptie. Deze werkgroep heeft de totstandkoming van het landelijke onderzoek naar de binnenlandse afstand en adoptie en de oprichting van het landelijk meldpunt voorbereid.

Zaterdagmiddag 18 januari zal de schrijfster vanaf 14.30 uur signeren bij Van Kemenade & Hollaers aan de Ginnekenweg. Het 340 pagina's dikke 'Zwartboek adoptie. dat ook historisch en niet eerder gepubliceerd fotomateriaal bevat, kost 20,20 euro (ISBN 9789491535802).

Meer berichten